Coachen in de kinderopvang – de voorwaarden voor effectieve coaching op een rijtje.

Een ‘avontuurlijke uitdaging!’  … vindt de een.
Een ‘tegen-welk-mijnenveld-heb-ik-nu-weer-ja-gezegd?’ Is de vraag die de ander zich stelt.

WAT de opdracht is van de pedagogisch coach mag inmiddels duidelijk zijn.
Dit staat onder andere vermeld in de IKK–artikel 8.1. Ze wordt ingezet:
… ten behoeve van het coachen van beroepskrachten bij de uitvoering van hun werkzaamheden en (….) ten behoeve van de totstandkoming en implementatie van pedagogische beleidsvoornemens.

Met andere woorden: Het is de bedoeling dat het effect van je coaching dusdanig is, dat beleid zich op een of andere manier vertaald naar zichtbare resultaten op de werkvloer.
Met als doel de pedagogische kwaliteit borgen, en waar nodig verbeteren.

Tot zover de opdracht.
Dan nu de praktijk.
En daar wordt het een grijs gebied.

Want HOE voer je die opdracht effectief uit?
HOE zorg je dat er zichtbare resultaten van de grond komen?
WAAR begin je?
WAT doe je nu wel, en wat is juist beter van niet?

Voor je begint met het invullen van de uitvoering is het handig om op een aantal vragen een feitelijk antwoord te krijgen. Gebruik deze feiten als context en het wordt al een stuk makkelijker om de coaching vorm te geven.

In dit artikel de belangrijkste vragen voor je op een rijtje:

1 De coachopdracht
Een coach helpt mensen de eigen gestelde doelen te bereiken. Je helpt de ander om zelf antwoorden en oplossingen te vinden om op die manier een betere kwaliteit te bereiken.
Dit gebeurt vanuit een faciliterende houding aan het proces. De coach is dus dienend aan de ander. Binnen de kinderopvang is die coaching gericht op het werkgebied en de ontwikkelvragen die daaruit voortkomen.

2 Het verschil tussen een coach en begeleider
De focus ligt bij coaching op de toekomst en de zelf gestelde doelen van de coachee.
Een coach begeleid het proces van een persoon met als doel de coachee te faciliteren in het bereiken van het gewenste doel.
Bij begeleiding ligt de focus op verhelpen van in het verleden ontstane problemen. De focus ligt op wat de persoon anders moet doen om het probleem in het nu op te lossen. Een begeleider is sturend op het gedrag van de persoon zelf met als doel het probleem op te lossen.

3 Kenmerkend van een coachrelatie
Coachen gebeurt op basis van een gelijkwaardige 1-op-1 relatie. Je staat hiërarchisch niet boven de ander, maar op een andere positie met een andere opdracht naast de ander. Je bent dienend aan het proces van de ander. De coachee bepaald de richting en focus. Jij helpt de route vinden en bewandelen.

4 Coachen gaat uit van gezonde mensen.
Als coach ga je uit van gezond en volwassen functionerende mensen tegenover je. Je gelooft in de verandermogelijkheden van de ander. Je erkent dat de ander in staat is zelf verantwoordelijkheid te nemen voor haar professionele ontwikkeling, en in staat is zich daarin te ontwikkelen. Je waakt ervoor de ander te zien als hulpeloos, zielig en niet capabel in het nemen van juiste besluiten over de eigen ontwikkeling.

5 Een goede coach weet hoe het is om coachee te zijn.
Een goede coach is iemand die zelf heeft ervaren hoe het is om coachee te zijn. Die naast de opleidingen nog steeds aan zichzelf werkt en met regelmaat zelf coaching ontvangt. Die weet hoe het is om gecoacht te worden en wat wel en niet werkt in een gesprek. Die weet hoe het voelt om in de weerstand te zitten, en wat het inhoudt als de ander besluit toch door te zetten.

6 Een coach is geen adviseur.
Coachen en adviseren gaan niet samen. Al is het een van de grootste verleidingen en lijkt het voor de hand te liggen. Met een tip of advies zeg je feitelijk: Ik weet het beter voor jou.  En coachen draait nou net om het helpen van de ander de eigen regie te pakken. Dit werkt conflicterend. Bovendien breng je je gelijkwaardige positie in gevaar door boven de ander te gaan staan. En het belangrijkste van alles, je ontneemt de ander de gelegenheid tot het opdoen van nieuwe inzichten en ervaringen.

NB: Het kan zijn dat je coachee een vraag heeft waar een tip of idee als antwoord voor de hand ligt. Het voelt dan wel heel vreemd om niks te zeggen.

Wil je weten of je tip/advies op zijn plek is in het gesprek? Check dan dit:
– Word ik nu aan het werk gezet?
Stop direct en laat de ander het denkwerk doen.
– Is mijn tip een laatste zetje om de Call To Action concreet te maken?
Zolang de ander het besluitrecht in handen heeft, is het prima de ander al meedenkend te
ondersteunen.

7 Een coach reflecteert op haar handelen.
Een signaal dat je te veel ‘aan de macht bent’ is wanneer de gecoachte persoon volledig de richting opgaat die jij wilt. Het gaat ‘te makkelijk’. Dat werkt uiteindelijk averechts. Check bij jezelf of je in dat geval niet te veel in de valkuil van tips en adviezen stapt.
Een ander signaal is de verdeling van de ‘praattijd’. Je coachvragen voor de ander horen kort en bondig te zijn. Jouw aandeel in het gesprek is ca. 30%, op de 70% dat je de ander aan het woord laat. (Ook stiltes zijn een vorm van communicatie waarin de ander aan ‘het woord’ is)

8 Coachen is: Jezelf overbodig maken.
Je kunt een goed coachproces herkennen aan het feit dat de coachee zich steeds meer losmaakt van jou als coach. Het is je doel dat de ander straks, nadat jij weg bent, verder kan zonder jou.
In de kinderopvang komt het vaak voor dat de coach voor onbepaalde tijd aan een locatie is verbonden. Waardoor dit principe kan vertroebelen. Kies daarom voor een duidelijk afgebakende periode waarbinnen je aan het gekozen doel werkt. Voor die specifieke ontwikkeling werk je ernaar toe dat de coachee je niet meer nodig heeft. Daarna volgt afstand, kan er opnieuw verbinding gemaakt worden en kiest de coachee een nieuw doel. Het proces herhaalt zich.

En nu jij:
Neem de tijd jezelf helder te positioneren.
Zowel voor jezelf als voor de mensen waar je mee werkt.
Breng aan de hand van de genoemde aandachtspunten in beeld hoe jouw coaching vorm gaat krijgen. (of hoe jij de coach wilt inzetten) Bepaal wat je wel en juist niet doet en communiceer daarover met de betrokken personen.

Wil je meer leren over het invullen van je rol als pedagogisch coach?
Op woensdag 13 september geef ik de masterclass: ZOOM-in op de rol van de pedagogisch coach.

Deelname is gratis, schrijf je hier in.